��oj 417   28.04.2015
прва страница линкови контакт
Најнов број
Импресум
Маркетинг
Архива
Пребарај
Западна Европа никогаш пред или после Палме немала толку храбар левичар каков што беше шведскиот премиер. Тој беше член на генерацијата на левичарите кога отпорот против империјализмот и неоколонијализмот се уште значеа нешто конкретно

ТУРСКИ ТЕАТАР: "ПРОМЕТЕЈ" НА ЕСХИЛ: СТРАСТ И СИЛНА АКТЕРСКА ИГРА

ЛИЛЈАНА МАЗОВА

Прво на кое наведува новата претставата на Турскиот театар - Скопје "Прометеј" од Есхил во режија на Дејан Пројковски е страста со која во реализација се сите учесници. Концептот за "експериментален" театар Пројковски со екипата го реализираат низ страстна и силна актерска игра за која самите автори велат дека е "шокантна". Меѓутоа, со причина и истрајност во идејата.

Во целиот процес на играта во која Прометеј е окован, прогонет, се разоткрива неговото страдање и копнеж кон вистината/слободата. Тој и актерите се заринкани во мокар песок - калта во која се одвивал/одвива човековиот живот -, го има ѕидот на кој се искачуваат по потрага по слободата и совеста, ги има огнот и водата. Заедно е театар кој колку е тежок, пред сè за актерите а потоа и за публиката (сите сме на сцена), е мислен заеднички и така реализиран. Денес се ретки претстави со ваква посветеност, доверба и желба да се покаже/издржи и она што (на сцената) бара многу, многу пожртвуваност.

Изведбата - режијата и играта на актерите се во потрага по вистината што ја поставил античкиот поет Есхил (околу 525 година пред нашата ера, Атина) во неговата драма/трагедија "Окованиот Прометеј" (прв дел од трилогија на која никогаш не и е најден третиот дел) и јасно говори за односите помеѓу вината и казната, осветата и трагањето по човековата слободна волја.

Во тој тежок процес на човекот во барањето на правдата, како вечна човекова потреба, концептот/режијата на Пројковски се реализиран на неколку нивоа. Прво ниво е да се истрае во заедничката цел - да се игра "нов" антички театар во кој доминираат движењата, односно кореографија на Олга Панго. На второто ниво е човековата издржливост (и во најтешки па макар и сценски/театарски околности). Третото ниво, а и прво, е играта на актерите: одличниот Селмин Керим како Прометај, Хороводецот/Власт на Џенап Самет, Хоровотката/Ија на Сузан Акбелге, Хефајст/Хермес на Неат Али, на Аксел Мемет и Осман Али.

Посебна вредност на претставата е играта на Хорот во кој се Марија Димитрова, Надица Петрова, Марија Петреска, Аница Бебиќ, Анастазиа Христовска, Никола Стефанов, Филип Трајаноски, Милош Стојковиќ, Антонио Китановски, Филип Миленкоски, Алаександар Иваноски и Денис Давитковски, сите студенти по актерска игра во класата на Дејан Пројковски, ЕСРА. Сценографијата е на Владо Ѓорески-Рафик, костимите на Благој Мицевски, музиката која е исто "водител" на дејствието на Горан Трајкоски, и кореографијата на Олга Панго која речиси во потполнпост ја одбележува изведбата на овој "Прометеј" Во кастингот за претставата се и Дамјан Читкушев како главен соработник на режисерот и асистентот на режија Сибел Абдиу.

Заедно се екипа која низ долг и сериозен процес на истражување или експериментирање создала јасен став: низ приказната на Прометеј кого Зевс го прогонил поради добрината со која на луѓето им го подарил огнот. Создадена е силна метафора за огнот низ чиј пламен човекот во себе го бара најважното - човечкото кое е потрага по исто најважното - совеста што е севременски недостаток.

Изведбата е актуелен став и за нас денес. Може и да се толкува како реквием на она што денес го живееме. Затоа што изведбата е моќна реконструкција на деструкција на актуелна тема и актуелни дилеми.

Играта на Селмин Керим кој како Прометеј нешто повеќе од час и половина е "закопан" в место и окован па, на крајот, и таков заминува, е актерски приод кој низ концентрираност, посветеност, издржливост ја покажува моќта на овој актер. И сите останати актери токму тие елементи ги применуваат во играта. Сеедно дали се под маски, се посипуваат со песок, со вода, одат низ огнот, ползат и ријат по земјата или се искачуваат нагоре - по правдата и совеста, или удолу во земјата, тие се целосно посветени навистина тешката и сложена игра.

Ако Керим заслужува искрена восхит, истата се дели и меѓу другите актери.

Сите ги води страста со која и тие и концептот и режијата на Пројковски создале театар кој возбудува. Поради нивната игра и мачнотијата која ја со која потполно владеат, но и ја предизвикаат кај гледачот.



Сè друго од овој "Прометеј" на Пројковски и на Турскиот театар треба да се види/доживее. И како мачнина/тежина што се следи како амбиент и порака за водење и потполна посветеност. Како актерска игра (па и мачна за гледачот) која заедно ја пронашле во себе, во Есхиловата трагедија "Прометеј" и контактот со гледачот.