��oj 104   14.04.2009
прва страница линкови контакт
Најнов број
Импресум
Маркетинг
Архива
Пребарај

Претходен број

Броеви комплетно
достапни за читање
on-line

Број 102

Број 101

Број 100

Број 99

Број 98

Број 97

Број 96

Број 95

Број 94

Број 93

...

16

ГРУЕВСКИ ЈА ВОДИ МАКЕДОНИЈА ВО ЌОР-СОКАК



Интервју со Љупчо Георгиевски

Пишува: Соња Крамарска

Како ги коментирате резултатите од последните претседателски и локални избори?

Резултатите од овие претседателски и локални избори го имаат континуитетот што започна од последните парламентарни избори- ирационалност и несоодветност на резултатот што го добива Владата во споредба со главните очекувања на граѓаните за евроатлантската интеграција и економските стандарди. Немам друго објаснување од каде произлегува таа ирационалност, ако апсолутно прифатам дека имаше фер и демократски избори, односно, дека немало полнење на гласачки кутии, освен дека се должи на тоа што граѓаните во владата на ВМРО-ДПМНЕ гледаат заштитник на името на државата а во СДСМ гледаат некаков предавник на таа кауза. Гледам и дека Владата активно го стимулира мислењето дека е некаков заштитник на новокомпонираниот антички идентитет кој треба да не' направи директни потомци на Александар Македонски. Немам друго реално објаснување од каде произлегува високиот резултат на Владата, независно од тоа што СДСМ е неорганизирана, слаба, а и нема понуда на политичката сцена. Мислам дека се работи се' уште за една идеолошко -политичка хипноза и во моментот кога ќе настане отрезнувањето тоа ќе биде многу болно. 

Што ќе значи за иднината на земјата овој резултат?

Ако се гледа од аспект на конструктивноста не е толку лошо една власт да владее со целата држава, значи ја има парламентарната власт, претседателската власт, локалната власт, претпоставувам тука некаде е и судската власт, нешто што и' дава на земјата идеална позиција да ги реши сите големи проблеми. Значи, сега, во овој момент, нема никој друг одговорен, нема поделба на одговорноста, имаме еден единствен одговорен, тоа е ВМРО-ДПМНЕ и неговото партиско раководство. Ако досега им пречеше овој или оној , сега дефинитивно нема никој кој да пречи, имаат агенда што треба да ја исполнат и имаат еден голем проблем. Пораките се повеќе од јасни, а тоа е - ако сакаме државата да оди напред, треба да се реши проблемот со името. Во таа насока треба да се развиваат настаните. Вториот голем проблем е економскиот, кој бара посебна анализа и треба да се дебатира. 

Очекувате ли дека ќе повлечат еден таков радикален потег како што е промена на името?

Во овој момент има две политички толкувања. Едното е дека Владата едвам чекала сама да биде на власт и конечно да влезе во решавањето на проблемот со името. Другото е малку поскептично, и е и мое размислување, дека оваа влада не е подготвена да го реши проблемот со името. Сигнал во таа насока ќе биде што ќе се случува со споменикот на Александар Македонски кој го чекаме што поскоро да стигне во Македонија. Јас топло и' препорачувам на Владата да го подари овој споменик на Египет или Пакистан како што неодамна, грчката влада понуди еден таков споменик во Багдад, Ирак. На тој начин ќе ги зајакнеме односите со една од тие држави и елегантно ќе се ослободиме од еден жежок костен во нашите раце. Доколку, пак, Владата упорно и со инает ја тера програмата тој споменик да биде симбол на главниот град на Република Македонија, јас тоа не можам да го протолкувам на ниеден друг начин освен како еден несфатлив инает и тоа не само кон Грците. Се виде на последните избори дека народот е сериозно поделен околу ова прашање. Ние гледаме дека СДСМ и многу други сили во кои се вклучувам и јас од десна страна, имаат сериозен приод околу целиот проблем. Значи, не можете да го делите народот на овој начин. Ова ќе значи дефинитивно одење во ќорсокак, а меѓународната изолација ќе биде уште подлабока.

Можно ли е еден ден Албанците да речат дека претседателот не е нивен и да го урнат Рамковниот договор чие воспоставување требаше да отвори нова ера на заедништво меѓу Македонците и Албанците?

Се согласувам дека ако Охридскиот договор е последната фаза од барањата на Албанците, тогаш се' е супер и јас имам една огромна грешка во моите анализи. Но, јас верувам дека Рамковниот договор, кој е сега практично Уставот на Македонија, многу наскоро ќе биде надминат од страна на Албанците и дека тие ќе испостават некои други барања на маса. Можеби тоа што се случи на овие избори се дел од тие воведи. 

Очекувавте ли дека Љубе Бошкоски ќе собере 150 илјади гласови?

Моите очекувања беа помеѓу 100 и 150 илјади. Јас тоа го кажував на моите пријатели. Сметам дека е исклучително добар резултат за некој кој доаѓа без политичка поддршка. Сметам дека Љубе Бошкоски се покажа доста сериозен, многу посериозен од она што го знаеме од порано. Имаше сериозни ставови кон неколку важни прашања. Но, ограничувачки фактор беше сепак политичката структура. Во секој случај тој го зацврсти својот авторитет на политичката сцена, а за понатаму ќе видиме. Тој е се' уште член на ВМРО-ДПМНЕ, има легитимитет таму да го побара своето место, но дали ќе му биде дадено тоа е веќе друга работа. 

Сметате ли дека овие гласови беа порака до ВМРО-ДПМНЕ и знак на разочараност од нивната политика?

Апсолутно да. Еве, да речеме дека ВМРО-Народна партија има некое гласачко тело од 40 до 60 илјади што се виде на овие избори. Сметам дека 90 отсто од членовите и луѓето на ВМРО-Народна партија гласале за Љубе Бошкоски. Значи, остатокот најголем дел се ВМРО-ДПМНЕ. Морам да кажам дека има мал процент и од СДСМ, според она што можев да го видам кога ја шетав Македонија. Но, остатокот се од 50 до 100 илјади гласови од членови на ВМРО-ДПМНЕ. Тоа е, прво, резултат на едно несогласување со кандидатурата на Ѓорге Иванов, и второ, една длабока разочараност од некои состојби што се случуваат во партијата. 

Не стравувате ли дека вашата најава за претседателска кандидатура може да биде сигнал за ВМРО-ДПМНЕ да преземе мерки против Вас како што му се случи на Васил Тупурковски?

Реваншизмот во Македонија, за жал, е очевиден. Тој реваншизам почна со доаѓањето на СДСМ во 2002 година, а со истиот интензитет и уште пожестоко продолжи со оваа политичка гарнитура на ВМРО-ДПМНЕ и во Македонија веќе ништо нема да биде изненадување. Гледаме дека финансиските и економските афери можат да му се залепат на секој политички противник. Јас постојано велам дека секој што се занимавал со политика и што водел држава на било кое ниво тој и грешел. Значи вие сигурно можете на сите да им најдете некаква закачка со која човекот можете да го малтретирате со месеци и со години, и на крајот ако имате и малку политички настроено судство да добие и затворска казна. Меѓутоа, сметам дека судењето на политичарите и затворските казни во Македонија веќе не се ништо чудно ни непознато, па што и да се случи психолошки сме подготвени да го издржиме. 

Можеби некој ќе помисли дека Вие сведочевте во судот во корист на Тупурковски за да се заштитите себеси, бидејќи бевте премиер додека тој ги правел активностите за кои сега го осудија?

Не, ние со Тупурковски повеќе години немавме никаква комуникација пред тој да ме побара да му бидам сведок. Јас тоа го прифатив чисто на човечки основи, а второ ова што го кажавте воопшто не држи затоа што како премиер воопшто не се мешав во распределбата на тие кредити. 

Што мислите за враќањето на Бранко Црвенковски на чело на СДСМ?

Сигурен сум дека Црвенковски ќе донесе поголема организациска кондиција на СДСМ и ќе се претстави многу посериозно отколку оние неколку лидери што ги гледавме во меѓувреме во СДСМ. Меѓутоа, искрено, не гледам што е тоа што Црвенковски може да понуди ново на политичката сцена во Македонија освен да игра повторно на картата на лошата политика на владата на ВМРО-ДПМНЕ. Мислам дека Црвенковски ќе ја чека шансата луѓето на наредните избори да гласаат против владата на ВМРО-ДПМНЕ а не за него. Не гледам што е тоа што како свежина може да го понуди Црвенковски на планот на политиката. Освен што тој е за компромис околу името и тоа само за себе може да биде една заокружена политичка понуда. Но, на планот на економијата не гледам дека тој може да понуди нешто затоа што ако имаше што да понуди ќе понудеше во двата претходни мандати како премиер. Апсолутно сметам дека за мене тој е истрошена личност, меѓутоа претпоставувам дека има маса на членови кои чекаат тој да ги организира и да ги повика. Тоа се партиски структури кои едноставно одат по лидерот, по партијата. Мене ми е жал што СДСМ како единствена новина го имаше господинот Владо Бучковски, независно што тој имаше неколку финансиски афери. Тој беше единствениот кој понуди некаква внатрешна трансформација на СДСМ. Господинот Бучковски како власт беше единствениот кој понуди една подемократска и полиберална основа на живеење во Македонија. Меѓутоа и тој исто така беше жртва малку на внатрешната политика во СДСМ, малку на неразбирањето од страна на македонските медиуми.



Господине Геогиевски, дали ве разочарува фактот што истите луѓе што го скандираа вашето име на митинзите и „гинеа“ за Вас, сега, ве напаѓаат само за да му удоволат на Груевски?

Па да, тоа е факт што функционира последните три до четири години. За жал, моите најголеми напаѓачи не се СДСМ, бидејќи таа фаза е завршена одамна, туку се бившите членови на ВМРО-ДПМНЕ. За изненадување е што не ме напаѓаат новокомпонираните во ВМРО-ДПМНЕ туку оние кои биле и порано функционери и кои јас сум ги измислил како политички личности. Тоа, најверојатно им треба за да се додворат на новото раководство. Но, тоа го има насекаде бидејќи е очигледно дел од човечкиот менталитет. Мене не ме фрустрира дали ќе бидат за мене или нема да бидат, туку морам да кажам дека она што повеќе ме погодува е еден сосема друг чин. Не можев да сфатам дека по повод смртта на мојата мајка (минатата година, н.з.) добив телеграма со сочувство само од еден единствен политичар. Тоа беше господинот Владо Бучковски. Исто така и од неколку лични пријатели од ВМРО-Народна партија. Од целата онаа друга политичка елита што се нарекува ВМРО-ДПМНЕ, никој немаше храброст да испрати ниту една обична телеграма. Значи, вашето прашање го сведувам не на емоционално-политичко, туку токму на она лично емоционално и човечко чувство. 

Ве фрустрира ли фактот што ВМРО-ДПМНЕ под водство на Груевски постигна поголем успех на политичката сцена отколку под вашето водство?

Не ме фрустрира. До моето напуштање на активната политика во 2002 година, политичката сцена беше сосема поинаква. Сега има тотален пресврт. Од 1990 до 2002 гласачкото тело беше радикално лево, а она што беше десно беше многу помало. Јас го сфатив тоа и така функционирав. Дури и нашата победа во 1998 немаше да биде победа ако ние не направевме коалиција со Тупурковски. Ќе ве потсетам дека и распаѓањето на СДСМ почна во тој момент. Прво, Бранко Црвенковски отиде за претседател на државата, потоа и Тито Петковски се повлече, по што настанаа нови рекомпонирања внатре во СДСМ. Сега, пак, гласачкото тело отиде радикално десно. Тоа тело во Груевски виде некој мост по кој може да поминат од другата страна на реката. Значи ние можеме да зборуваме за две гласачки тела: едно до 2000-2003 година и сега, едно друго гласачко тело кое го гледаме во последните 5-6 години и тоа е очигледно тело со кое аналитиката треба да се позанимава.

Како ги доживувате критиките дека сте вие човекот што најмногу профитирал од политиката и дека толку многу се збогатил што сега ништо не му е важно?

Оваа критика ја слушам. Прво, не е точно дека ништо не ми е важно. Никогаш не сум се повлекол затоа што сум сакал туку затоа што сум имал минимални резултати. Второ, околу наводните профити сакам да кажам дека огромните етикети и напади кои доаѓаа и од внатре и од надвор беа затоа што бев трн во око поради се' што се случуваше околу Македонија. Тоа придонесе моето име да биде едно од најкомпромитираните во Република Македонија. Но, за сите афери оставам луѓето да веруваат или да не веруваат во нив. Нека останат прашање на личните убедувања на граѓаните. Владата на СДСМ четири години се занимаваше со моите наводни афери, владата на ВМРО-ДПМНЕ дополнителни три години се занимава со наводните афери на Љупчо Георгиевски. Најголем аргумент е што до ден денес нема никаква кривична пријава.

За да се прекинат сите тие шпекулации ќе ни кажете ли што имате од имот во моментов?

Мојата имотна листа е објавена. Дополнително на таа листа во овој момент формирав три нови компании, една во Македонија, една во Бугарија и една во Србија, но, еве, нека остане тајна со што се занимава таа фирма. Нека работат малку „истражувачите“. Меѓутоа она што можам да го кажам е дека Љупчо Георгиевски не е ни помалку ни повеќе богат од се' она што се нарекува политичка структура во Македонија. Тајната на богатството е во тоа што семејството Георгиевски имаше една фирма, таа фирма ја продаде, данокот е платен, и тоа е изворот на богатството на семејството Георгиевски. Тоа досега сите влади го имаат по неколку пати проверено и ако имаше некој проблем ќе беше објавено. 

Каде живеете сега?

Во стан во Скопје. Никаде на друго место.

Ве вознемируваат ли гласините дека за времето додека бевте премиер воспоставивте силни врски со грчкото бизнис лоби и затоа сега се залагате за побрзо решавање на спорот за името?

Ако бев сам со овој став дека Македонија треба да најде компромис со Грција, најверојатно и ќе заслужев етикета предавник, меѓутоа, како што гледате, сите политичари со традиција на македонската политичка сцена го имаме истиот став по тоа прашање. Значи јас, Бранко Црвенковски, Владо Бучковски, Радмила Шекеринска, Стојан Андов, Тито Петковски. Зборувам за луѓе кои не се од иста идеолошка матрица. Сите ли ние сме купени за да размислуваме на тој начин? Дали ние сме во право? Да, ние сме во право. Имаме многу сериозен проблем, а пораката што ја добиваме е јасна. Јасна е не од Грција, јасна е од ЕУ и од НАТО државите. Мораме да го решиме проблемот ако сакаме да одиме понатаму. Ние со сила се правиме луди и не сакаме да ја сфатиме улогата на Грција за Балканот и посебно за иднината на Македонија. Ние ништо нема да поместиме напред се' додека стратешки не ја проанализираме клучната улога на Грција, бидејќи е врата што мораме да ја отвориме за да одиме во Европа. Може ли здраворазумен политичар да биде слеп пред тоа прашање. Ние не пет, туку дваесет години доцниме во нашиот развој затоа што не го имаме решено тој проблем. Пак ќе кажам дека е тоа неправда и дека е ирационално од страна на Грција, но тоа е проблем што мора да се реши. Зарем треба да чекаме уште десет години за да сфати некоја влада дека треба тој да се реши. Оттука произлезе таа политика која јас се обидов да ја сменам во 1998 година со едно економско отварање да направиме една сосема друга атмосфера. Мене ми е жал што владите кои дојдоа по мене ја напуштија таа политика. Гарантирам дека ако ние продолжевме со таа добрососедска политика како во периодот 1998-2002, немаше да имаме вето во Букурешт. Немаше да влеземе со името Република Македонија, но сосема сигурно ќе влезевме со името БЈРМ. Ние имаме тотално нерационален поглед околу улогата на Грција во ЕУ и во НАТО и на Балканот. Мораме сега да се освестиме затоа што подоцна тоа ќе биде многу понепријатно. 

Тоа е политика на вашата бивша партија. Од каде толку многу национализам се создаде наеднаш во ВМРО-ДПМНЕ?

Тоа тешко може да се каже. Факт е дека членската книшка број 1 на ВМРО-ДПМНЕ се' уште јас ја поседувам, но морам да кажам дека ја третирам како сувенир. Дефинитивно сметам дека нема потреба оваа партија да се нарекува моја бивша партија затоа што се работи за две сосема различни филозофии и две сосема други структури. Можам само да кажам дека во моментот кога јас се повлеков од кормилото на ВМРО-ДПМНЕ таму не оставив националистичко раководство. Тоа беше едно економско-технократско раководство. Таква беше и мојата идеја, да се претстави една економска слика и на тој начин да се бара шансата за новата победа. Што се случи во тој меѓупериод во таа структура, јас, навистина, не ги знам ни изворите ни корените. Се плашам дека се станати жртви на дневната политика и анкетите кои самите си ги прават и потоа веруваат во нив, а од друга страна, ја подгреваат таа атмосфера. Таму се случуваат процеси кои за мене се несфатливи. Знам таму една добра структура, која, јас кога бев претседател на ВМРО-ДПМНЕ, се „тепаа“ да докажат колку се големи пријатели на Бугарија, таканаречени „бугарофили“. Денес се „тепаат“ да докажат колку се големи антички Македонци. 

Дали сте се покајале некогаш што ја напуштивте ВМРО-ДПМНЕ и му го препуштивте кормилото на Никола Груевски?

Не сум се покајал затоа што јас навистина бев длабоко убеден дека го правам вистинскиот потег. Ако останев на чело на ВМРО-ДПМНЕ, најверојатно, СДСМ ќе имаше уште еден мандат. Актуелната ситуација тогаш и од надвор и од внатре беше многу јасна дека Љупчо Георгиевски нема авторитет да победи на наредни избори. Јас доволно јасно ја сфатив таа порака. Меѓународната заедница беше негативно расположена спрема мене, а исто така и внатрешната македонска јавност. Јас, најверојатно, можев таму да го држам кормилото со сила, меѓутоа, тоа ќе значеше уште еден можеби уште поубедлив пораз на изборите 2006 година. 

Имате ли макар и најмала илузија дека еден ден повторно ќе се вратите во ВМРО-ДПМНЕ. Претпоставувам дека ви е драга таа партија, сепак е ваше дело...

Па кога размислувам за старата ВМРО-ДПМНЕ сигурно дека емоциите ми се позитивни. Меѓутоа кај ова ВМРО-ДПМНЕ не можам да кажам дека имам некоја емоција кога тие се обидуваат на секој начин да го отстранат името на Љупчо Георгиевски. Едноставно, кај мене има дупли емоции. Едно старо ВМРО-ДПМНЕ и едно ново ВМРО-ДПМНЕ кон кое немам никакви емоции. Мислам дека таму тешко ќе може да се случат промени затоа што партијата е направена на една многу строга хиерархиска основа. Мислам и дека кога еден ден ВМРО-ДПМНЕ би паднала од власт, ќе се задржи таму истата хиерархија на владеење. Јас сум кренал раце дека тука нешто може да се случи и сега се наоѓам во моите сопствени индивидуални политички ставови. Во овој момент ја имам политичката фондација „Љупчо Георгиевски“ преку која ги соопштувам моите ставови. Она што мене ми е многу важно е дека секогаш, како впрочем и претходно, кога имам да кажам некој став јас го правам тоа. Оваа дистанца ми овозможува навистина работите да ги кажам онака како што сметам дека треба да се кажат иако вообичаено тие дневно-политички ми носат негативни поени. 

Каде е тука Љубе Бошкоски во тие релации?

Љубе Бошкоски претпоставувам дека сега е на некој вид одмор и анализа. Не знам какви се неговите конкретни планови. Се слуша дека ќе прави партија или дека ќе прави фракција. Во секој случај тој мора да се набљудува како индивидуален политичар. Онаа етикета што се обидуваше ДПМНЕ да му ја налепи веднаш по неговата претседателска кандидатура дека Љупчо Георгиевски стои зад него апсолутно не е точна. Љубе Бошкоски е карактер сам за себе и личност сам за себе. Секој што го познава него јасно ќе сфати дека тој си е фактор сам за себе. Позицијата што ја има на хашка жртва му донесува дополнителни поени. Мислам дека ние на некое ниво можеме да се најдеме некогаш, но, да видиме што ќе донесе времето.

Дали гласовите на Љубе Бошкоски ве охрабрија да дадете изјава дека ќе се кандидирате за претседател на Македонија на следните избори во 2014?

Она што сега можам да го кажам е дека ако Бошкоски не ја објавеше кандидатурата јас сериозно размислував да се кандидирам и на овие избори, нормално, како независен кандидат затоа што не ни очекувам да добијам поддршка од ВМРО-ДПМНЕ. Мојата можна кандидатура за следните претседателски избори мислам дека може да биде сериозно ставена на маса. Во наредните пет години ќе созреат многу ситуации и нештата повторно ќе мора да се менуваат радикално. Прво, мислам дека луѓето за пет години ќе имаат доволно простор да сфатат дека оваа политика за името не води никаде, односно води во тотален ќорсокак. Вториот момент е албанското прашање. Очекувам во следните четири- пет години да видиме нови потреси на македонското политичка сцена предизвикани од страна на Албанците. Третиот момент е што ќе има доволен временски период луѓето да направат сопствена анализа во кои четири години најдобро економски живееле и кој водел најдобра економска политика. Така што, мислам дека многу ситуации ќе бидат зрели за да можат уште еднаш да се стават на маса.

Има ли некаква скриена порака во бојкотот на Албанците на овие претседателски избори? Сметате дека е случаен или договорен?

Фактот што еден ден пред самите избори никој не дозна дека Албанците ќе одат на бојкот зборува многу. Јас не сум од оние кои сакаат да веруваат дека се работи за спонтан бојкот на албанските граѓани. Ние сакаме да се тешиме дека не им се допаднал ни едниот ни другиот кандидат, но Албанците не функционираат на тој начин. Јасно е дека станува збор за организиран бојкот. Дали е тоа порака пристигната од политички партии или од религиозни заедници, во овој момент, го немам одговорот. Меѓутоа јасно е дека имаше организиран бојкот од страна на Албанците. Тешко е засега да се претпостави кои се мотивите. Можеби да се покаже каква е силата на албанскиот електорат. Она што во овој момент се гледа, покрај бојкотот, е и еден убав процес во албанското гласачко тело, а тоа е враќање на ДПА на политичката сцена, намалување на силата на ДУИ како политички фактор и појавата на Нова демократија. Има тука една поширока анализа која сметам дека има позитивни импулси кон иднината внатре во Република Македонија. Меѓутоа да не заборавиме дека Албанците се така организирани што еден ден може се' да биде супер а веќе следниот ден да ја сменат политиката.